قاعده کلی در مورد شروع و طول مدت علایم ترک این است که مواد کوتاه اثر معمولاً سندرم­های کوتاه مدت و شدید و مواد طولانی اثر سندروم­های ترک طولانی اما خفیف ایجاد می­کنند. استثنای این قاعده این است که ترک ناشی از آنتاگونیست ماده مخدر، پس از وابستگی به مواد افیونی طولانی­اثر می­تواند شدید باشد. سندرم ترک را می­توان با تجویز یک آنتاگونیست مواد افیونی ایجاد کرد. نشانه­های ترک ممکن است به فاصله چند ثانیه پس از تزریق وریدی آنتاگونیست شروع شده و ظرف حدود یک ساعت به اوج برسد. میل شدید به مواد افیونی ندرتاً در زمینه درمان درد ناشی از اختلالات جسمی یا جراحی با این مواد ایجاد می­شود. سندرم ترک کامل، از جمله میل شدید برای مواد افیونی، معمولاً فقط بر اثر قطع ناگهانی مصرف در افراد وابسته به مواد افیونی روی می­دهد(نخعی امرودی،1388).

2-2-9) علایم ترک مواد افیونی شامل موارد زیر است؛

کرامپ­های شدید عضلانی و دردهای استخوانی، کرامپ­های شکمی، آب­ریزش از بینی، اشک ریزش، سیخ شدن موها، خمیازه کشیدن، تب، اتساع مردمک، افزایش فشارخون، تاکی کاردی و بی­نظمی حرارت بدن از جمله هیپوترمی و هیپرترمی. افراد دچار وابستگی به مواد افیونی به ندرت از ترک این مواد می­میرند، مگر این که از قبل بیماری جسمی شدیدی نظیر بیماری قلبی داشته باشند. نشانه­های باقیمانده نظیر بی­خوابی، برادی کاردی، بی­نظمی حرارت بدن و میل شدید برای مواد افیونی ممکن است تا ماه­ها پس از ترک دوام یابند. خصوصیات همراه ترک مواد افیونی عبارتند از: بی­قراری، تحریک­پذیری، افسردگی، لرزش، ضعف، تهوع و استفراغ.

در هر مقطعی از سندرم ترک، یک تزریق واحد از مورفین یا هروئین تمام نشانه­ها را برطرف می­کند(نخعی امرودی،1388).

2-2-10) فرایند بهبودی[1]

بهبودی از مواد مخدر، فرایندی پویا و پیش­رونده است، جریانی است که در آن تلاش­های تدریجی برای یادگیری مهارت­های جدید و وظایف تازه، پذیرش نقش­های جدید و تغییرات سبک زندگی و… را شامل می­گردد. بهبودی به سفری طولانی و دردناک از وابستگی به مواد مخدر،  به سمت زندگی سالم و کسب تغییرات جدید تشبیه شده است که با آغاز سفر، به تدریج آسیب­های اجتماعی ایجاد شده همراه آن، کاهش یافته و در مقابل سیر بهبودی با آغاز مقابله با چالش های اجتماعی، شکل می یابد.

بهبودی فرایندی است که با شروع تغییرات اولیه نگرش، تفکر و … جهت پرهیز از مواد مخدر شروع می­شود و با استمرار آن، ادامه می­یابد و باعث ایجاد تغییرات در خود فرد و روابط بین فردی، خانوادگی، اجتماعی، شغلی و …. می­گردد به عبارتی، آغاز فرایند بهبودی، آغاز پذیرش مشکلات مواد و اعتیاد است که فرد خود را قادر به ادامه زندگی با شرایط موجود نمی­بیند، هر چند که بلافاصله پرهیز از مواد را شروع ننماید. این فرایند زمانی شروع می­شود که معتاد درک می­کند که ادامه وضع موجود امکان پذیر نیست و این واقعیت را می­پذیرد که سالم ماندن او با مصرف هیچ نوعی از مواد امکان پذیر نیست(امیری،1389).

[1] The Recovery Process