پیری عبارت است ازنابودي تدریجی در ساختمان ارگانیسم بدن که در اثر بیماری و حوادث نبوده، بلکه در اثر دخالت عامل زمان پیش می‌آید. این تغییرات نه بیماری است و نه نتیجه بیماری و از فردی به فرد دیگر متفاوت است(44). سالمندی از ابعاد و زوایای مختلف قابل بررسی است :

الف: زیست‌شناسی = مرحله‌ای است طبیعی و پیش پایانی در ادامه روند تولد و مرگ.

ب: پزشکی = فرسودگی عضو یا مجموعه‌ای از اعضاء بدن در ا ثر کار، به مرور زمان که نتیجه آن کم شدن نیروی فعالیتهای عملی این اعضاء و ظرفیت حیاتی انسان است.

ج: ریاضی= بالا رفتن عدد گاه شمار روزهای زندگی است.

د:اجتماعی= پیری دورانی از زندگی است که شخص قادر به ادامه زندگی خود بطور مستقل نبوده و محتاج به کمک دیگران می‌گردد.

ه: قانونی= مرحله‌ای از زندگی است که شخص بالطبع یا بالاجبار از انجام وظایف منظم قانونی و یا روزمره خود بایستی معاف و بازنشسته گردد.

در مورد انسان به سه نوع سن اشاره شده است که عبارتند از :

سن جسمی (فیزیکی):سن جسمی بر پایه دگرگونیها و تحولات بدنی یا فیزیکی در موجود زنده تعیین می‌شود.

سن زمانی (قانونی):سن زمانی براساس تقویم مشخص می‌گردد.

سن روانی:براساس سن روانی، احساسات، عواطف و هیجانات شخص رشد می‌کند و معمولاً جهات روانی پیری بیش از جهات دیگر در استنباط و احساسی که از افزایش سن داریم، موثر است(5).

سازمان بهداشت جهانی سالهای عمر را به شكل زير طبقه‌بندی می‌کند :

59-45 میانسال

74-60 مسن

90-75 پیر

90 + خیلی پیر

جمعیت سالمندان سریع‌ترین رشد را در کشورهای پیشرفته داشته است به طوری که در حال حاضر در حدود 12 درصد از جمعیت جهان را سالمندان بالای 65 سال تشکیل می‌دهند برطبق آمار و ارقام موجود انتظار می‌رود جمعیت سالمندان جهان در طی سال‌های 1995 تا 2030 میلادی از رقم 9% به 16% و در آسیا از 3/9% به 6/18% برسد (11،44).

اگرچه ایران در حال حاضر به عنوان یکی از جوان‌ترین کشورهای جهان محسوب می‌شود به طوری که در سال‌های 1986 تا 1996 تنها 6/5 درصد از جمعیت ایران افراد بالای 65 سال بوده‌اند، لیکن شاخص‌های آماری جمعیت نشان می‌دهند که روند سالمندی در ایران شروع شده و رو به گسترش است، لذا پیش‌بینی می‌شود جمعیت سالمندان بالای 65 سال ایران از سال‌های 2020 – 2010 به رقم 10 درصد برسد (11).

بر طبق نظـریات سـازمان بهـداشت جهـانی دو دلیـل عمده برای گسترش جمعیت سالمندان وجود دارد :

1- میزان مرگ و میر در اغلب کشورها کاهش یافته است، در نتیجه افراد عمر طولانی‌تری دارند. امید به زندگی در بدو تولد در تمام کشورهای منطقه افزایش یافته است. امروز در اغلب کشورها یک فرد 60 ساله می‌تواند انتظار داشته باشد که حداقل برای 15 تا 20 سال دیگر زندگی کند. در گذشته، کهنسالان (افراد مسن تر از 100 سال) بندرت در همۀ کشورها وجود داشتند، اما اکنون آنان در بسیاری از کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند. (44،39)

2- کاهش میزان تولد یکی دیگر از دلایل افزایش پدیده پیری جمعیت‌ها است. امروزه در مقایسه با ده سال قبل، نوزادان کمتری به دنیا می‌آیند.

در ايران به هر مرد و زن بالاي 60 سال  كه قادر به حركت بوده و فاقد معلوليت جسمي و رواني باشد و بدون وابستگي مستمر به ديگران و بدون استفاده از ويلچر و عصاي زير بغل نيازهاي روزمره زندگي خود را رفع كند سالمند گفته ميشود(10).

2-2-2 عوامل اولیه و ثانویه در سالمندی

بسیاری از دانشمندان معتقدند که عوامل موثر بر سالمندی شامل دو دسته عوامل اولیه و ثانویه هستند. عوامل اولیه موجب کاهش غیر قابل پیشگیری و حتمی در عملکرد یک سیستم می‌شوند. یک نمونه از عوامل اولیه، ژنتیک است. یک مثال از داشتن استعداد ژنتیکی، حالتی می‌باشد که شخص دارای ژنهای تخریبی نرونهای شنوایی است و در سنین بالا باعث فقدان شنوایی می‌شود. عوامل اولیه الزاماً منجر به زوال عمومی نمی‌شوند. اما در سیستم‌های خاصی عملکرد را مختل می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهند که عوامل ثانویه اثرات عمیق‌تری در سالمندی دارند. عوامل ثانویه کم و بیش تحت کنترل هستند، از جمله این عوامل می‌توان تغذیه، فعالیت بدنی، ورزش، بروز بیماریها، ناراحتی‌های روانی، آلودگی هوا، عوامل سرطان‌زا و … را نام برد. دانشمندان ثابت کرده‌اند که تغذیه مناسب باعث افزایش طول عمر و بهبود سلامتی می‌شود. برنامه‌های ورزشی سلامت قلبی- عروقی را بهتر، افزایش وزن را کنترل و وضعیت جسمانی و روحی را بهبود می‌بخشد. توان هوازی،  قدرت  عضلانی  و  انعطاف پذیری  مطلوب  می‌توانند  عمر  بیولوژیک  را 10 تا 20 سال  افزایش دهند. این می‌تواند باعث به تاخیر افتادن سن وابستگی و افزایش کیفیت عمر باقیمانده شـود (28).