3 – گسيختگي برگشته 4-گسيختگي گوه اي
لغزش‌ها دسته‌اي از حرکات دامنه‌اي مي‌باشند که مواد در امتداد يک سطح گسيختگي يا يک زون گسيختگي مشخص بر روي دامنه لغزيده و به سمت پايين حرکت مي‌کند بر اساس شکل سطح گسيختگي لغزش‌ها به دو دسته لغزش چرخشي و لغزش صفحه‌اي (انتقالي) تقسيم مي‌شوند.
حرکات نسبتا آرام مواد چسبنده خاکي، سنگي يا ترکيبي از مواد خاکي سنگي در طول يک سطح گسيختگي مشخصا قوسي شکل را لغزش چرخشي مي‌گويند .
3-9-3- عوامل عمده موثر در وقوع زمين لغزش
عوامل متعددي مانند، شرايط زمين شماسي، شرايط هيدرولوژي و هيدروژئولوژي، وضعيت توپوگرافي و مرفولوژي، آب و هوا و هوازده‌گي بر پايداري يک شيب تاثير مي‌گذاردو مي توانند باعث ايجاد لغزش شود. يک عامل منفرد به تنهايي به ندرت مي‌تواند علت زمين لغزش باشد يکي از روشهاي کاهش خسارتهاي زمين لغزش، شناسايي مناطق داراي پتانسيل ناپايداري است يا به عبارتي پهنه‌بندي خطر زمين لغزش است بطور کلي پهنه بندي عبارت است از تقسيم بندي سطح زمين به مناطق مجزا و رتبه‌بندي کردن اين مناطق، بر اساس درجه واقعي يا پتانسيل خطر ناشي از ورود زمين لغزش يا ديگر حرکات توده‌اي روي شيبها .
تاکنون روش‌هاي متعددي براي پهنه ‌بندي خطر زمين لغزش توسط محققين مخلف معرفي شده‌است. در هر يک از اين روشها بسته به شرايط، از بين عوامل متعدد موثر در ناپايداري و زمين لغزش نظيرشرايط زمين شناسي و ليتولوژيک، شرايط ساختاري و تکتونيکي، وضعيت توپوگرافي و مورتولوژيک، وضعيت لزره خيزي، شرايط هيدرولوژي و هيدروژئولوژيک و … که بر پايداري يک شيب تاثير مي‌گذارندو مي‌توانند باعث ايجاد لغزش شوند، چند يا چندين عامل را انتخاب و منطقه مورد مطالعه را از جنبه پيش بيني خطر زمين لغزش، پهنه‌بندي کرده‌اند. بديهي است که هرچه تعداد عوامل دخالت داده شده در پهنه‌بندي بيشتر باشند، پهنه‌ بندي انجام شده از دقت بيشتري برخوردار است.
3-9-4- ارتباط زمين لغزش و زمين لرزه (زمين لغزش‌ها در نواحي لرزه خيز)
چنانچه نواحي فعال از نظر لرزه خيزي در جهان مورد توجه قرار بگيرند روشن خواهد شد كه زلزله‌ها يكي از مهمترين عوامل ايجاد كننده زمين لغزشها هستند.
لرزش‌ها بر وضعيت تنش در سنگها تاثير مي‌گذارند. تنش‌هاي برشي معمولا افزايش پيدا مي‌كنند و گاهاً مقاومت برشي كاهش پيدا مي‌نمايد كه نتيجه آن باعث بهم خوردن پايداري شيبها مي‌گردد.
از لحاظ لرزه‌اي زمين لغزش‌ها عمتاً در رشته كوههاي تكتونيكي جوان و در طول گسلهاي فعال اتفاق مي‌افتد. بعنوان نمونه اكثر زمين لغزشهاي ثبت شده در ايران يا مستقيماً تحت تاثير زلزله اتفاق افتاده‌اند و يا زلزله و لرزش از عوامل ايجاد كننده آنها بوده است.
3-10- تعيين نوع زمين دستگاه در استاندارد 2800
زمين ساختگاه ها از نظر نوع سنگ و خاك به شرح جدول ( 2-3 ) طبقه بندي ميگردد .
Vs ، سرعت موج برشي در فاصله ، 3 متري در عمق زمين است كه با توجه به ضخامت لايه هاي مختلف و سرعت موج برشي در آن ها تعيين مي گردد .اين سرعت را مي توان از رابطه (2-1 ) و يا رابطه معتبر ديگر محاسبه كرد :
در اين رابطه di و Vsi به ترتيب ضخامت لايه و سرعت موج برشي در آن است . اين رابطه را براي تمام لايه ها تا فاصله 30 متر عمق از سطح زمين مي توان به كار برد .
در مواردي كه تشخيص نوع خاك با مشاهدات و شواهد توصيفي جدول بالا امكان پذير نباشد ، لازم است با انجام دادن آزمايش هاي صحرايي و يا آزمايشگاهي ، Vsi مستقيماً اندازه گيري شده و يا با استفاده از روابط تجربي معتبر و پارامترهاي فيزيكي ومكانيكي خاك محاسبه گردد . طبقه بندي نوع خاك با توجه به مقدار صورت مي پذيرد .
3-10-1- روش پروفيل قائم لرزهاي
اين رشوش شبيه روش سطح به عمق است . بااين تفاوت كه چشمه لرزهاي در فاصله هاي مختلفي از دهانه گمانه قرار ميگيرد . در اين روش سرعت ميانگين لايه ها در فاصله ميان فرستنده و گيرنده بدست مي آيد .
به اين ترتيب هنگامي كه گيرنده امواج لرزه اي را بهخ تدريج از سطح به عمق در اعماق مختلف مستقر مي كنيم . لايه هاي موجود را ميتوان بصورت جداگانه اي امدازه گيري كرد ( پژوهش عمران راهوار ، 1387 )
3-10-2- تعيين نوع زمين با آزمايشات لرزه اي
در تعيين نوعزمين ساختگاه به لحاظ ويژگي هاي لرزه اي آن ، سه آئين نامه مهم ، ائين نامه طرح ساختمان ها در برابر زلزله آئين نامه 2800 ( جدول 2-3 ) ، آئين نامه ملي كاهش خطر پذيري زلزله آمريكا ( NEHRP ) ، ( جدول 2-4 ) ؤ ائين نامه قواني طراحي سازه هاي مهندسي 2 ( UBC -97 ) كه در جدول ( 2-5 ) ارائه شده ، وجود دارد . در آئين نامه 2800 مطابق زمين ساختگاه بر اساس سرعت انتشار امواج برشي و نيز نوع سنگ و خاك به چهار دسته اصلي تقيسم بندي مي شود . در آئين نامه NEHRP و آئين نامه UBC -97 نيز طبقه بندي مذكور بر اساس سرعت امواج برشي ، مشخصات كيفي مصالح و نتايج برخي از آزمايشات صحرائي و آزمايشگاهي انجام ميگيرد . براي محاسبه سرعت متوسط موج برشي تا عمق 30 متري يعني Vs (30) از رابطه زير استفاده گرديده است .
كه در آن ضخامت لايه ، Vsi سرعت امواج برشي لايه I ام و n تعداد لايه مي باشد ( تركاشوند 1385 )
) Unifrom building Code – 1997 جدول (2-3) تقسيم بندي انواع ساختگاه ها از نوع خاك و سنگ ، آئين نامه 2800(
مواد تشكيل دهنده ساختگاه
(m0sec )
نوع زمين
الف – سنگ اذرين ( داراي بافت درشت و ريز دانه ) سنگهاي رسوبي سخت و بسيار مقاوم و سنگ هاي دگرگون تودهاي ( كنايس ، سنگهاي متبلور سيليكانه ) طبقات كنگومرايي .
ب- خاكهاي سخت ( شن و ماسه متراكم ، رس بسيار سخت ) با ضخامت كمتر از 30 متر از روي بستر سنگي .
بيشتر از 750
750-375
I
I
الف – سنگهاي آذرين سست ( مانند توف ) سنگهاي سست رسوبي و سنگهاي دگرگوني متورق بطور كلي سنگهايي كه بر اثر هوازدگي ( تجزيه و تخريب ) ست شده اند .
ب- خاكهاي سخت ( شن و ماسه متراكم ، رس بسيار سخت ) با ضخامت كمتر از 30 متر از روي بستر سنگي .
750-375
750-375
II
II
الف – سنگهاي متلاشي شده بر اثر هوازدگي
ب- خاكها با متراكم متوسط ، طبقات شن و ماسه با پيوند متوسط بين دانه اي و رس باسختي متوسط
375-175
375-175
III
III
الف – نهشته هاي نرم با رطوبت زياد بر اثر بالا بودن سطح آب زير زميني .
ب : هرگونه پروفيل خاك كه شامل حداقل 6 متر خاك رس با انديس خميري بيشتر از 20 و درصد رط.بت بيشتر از 40 باشد .
كمتر از 175
IV
در مواردي كه تشخيص نوع خاك با مشاهدات و شواهد توصيفي جدول ( 2-3 ) امكان پذير نباشد ، لازم است باانجام دادن آزمايش هاي آزمايشگاهي و يا صحرايي ، Vsi مستقيماً اندازه گيري شده و يا با استفاده از روابط تجربي معتبر و پارامترهاي فيزيكي و مكانيك خاك ، محاسبه ميگردد . طبقه بندي نوع خاك با توجه به مقدار ميانگين Vs صورت ميگيرد . ( تركاشوند 1385 ) .
در صورت وجود ترديد درانطباق محل ساختگاه با مشخصات زمين هاي مندرج در جدول 2-1 بايد نوع زميني كه ضريب بازتاب بزرگتري بدست مي دهد ، انتخاب شود ( تركاشوند ، 1385 ) .
جدول ( 2-4) : طبقه بندي نوع زمين براساس آئين نامه NEHRP
Vs(30) (m0sec )
رده ساختگاه
180-0
E
360-180
D
760-360
C
1500-760
B
بزرگتر از 1500
A
جدول ( 2-5 ) : انواع پروفيل خاك بر اساس آئين نامه UBC – 97
توضيف
Vs(30) (m0sec )
نوع پروفيل خاك
آزمايش نوفذ استاندارد SPT براي خاكهاي با چسبندگي كمتر
سنگ سخت
بزرگتر از 1500
SA

سنگ
1500-760
SB
خاك بسيار متراكم و سنگ نرم
760-360
SC
بزرگتر از 50
پروفيل خاك سفت
360-180
SD
50-15
پروفيل خاك نرم
كمتر از 180
SE
كمتر از 15
ارزيابي ويژه محل بر حسب نياز خاك
SF

3-10-3- تعيين سرعت موج برشي با روابط تجربي
محققان مختلف تا سال 1970 روابط تجربي مختلفي را بين سرعت موج برشي ( Vs) و عدد SPT ( N ) پيشنهاد نموده اند ؛ ولي از آنجا كه كه در تعيين اين همبستگي از تعداد محدودي آزمايش استفاده گرديده و از سوي ديگر از تجهيزات كامل ، روش دقيقآزمايش نفوذ استاندارد SPT و استاندارد يكساني نيز استفاده نشده بود . لذا غالباً از اعتبار و دقت پائيني برخوردار بودند . امروزه آزمايش SPT در كشورهاي مختلف ،استاندارد هاي گوناگوني داردو بنابراين روابط تجربي پيشنهاد شده براي يك كشور ، در منطقه اي ديگر ، اعتبار كمتري دارد و به همين دليل توصيه مي شود كه از عدد SPT اصلاح شده ( بر اساس انرژي چكش ) بمنظور يكسان نمودن انرژي استفاده گردد .
ايشيهارا و همكارانش در مطالعات خود در كشورهاي حوزه بالكان ،ارتباط بين N و Vs را براي خاك هاي چسبنده و غير چسبنده را بصورت جدول (2-6) ارائه نموده اند ( Ishihara , 1982 )
جدول ( 2-6 ) : ارتباط بين سرعت موج برشي (Vs ) و عددSPT ( Ishihara , 1982 )؛
سنگ
نرم تا متوسط
سفت
خيلي سخت
سخت
عدد SPT ( N )
8
12-8
32-16
32
Vs(30) (m/sec )
200
300-200
500-300
750-50
خاک
سست
متوسط تا متراكم
متراكم
خيلي متراكم
عدد SPT ( N )
8
30-8
50-30
50
Vs(30) (m/sec
300
600-300
800-600
1000-800
تا كنون روابط تجربي مختلفي بين سرعت موج برشي و نتايج آزمايش نفوذ استاندارد در مراجع مختلف علمي ارائه گرديده است كه بر اساس نتايج نفوذ استاندارد ( SPT ) و با توجه به نوع خاك ، مقادير سرعت موج برشي تخمين زده مي شود . دربررسي روابط تجربي مندرج درجدول ( 2-6 ) نكات زير حائز اهميت مي باشد .
1- روابط فوق الذكر عموماً براي خاك هاي يك منطقه خاص با ابزار سنجي و آزمايش متداول در آن منطقه و بر اساس تعداد محدودي آزمايش بدست آمده اند .
2- روابط فوق الذكر پراكندگي نسبتاً زيادي براي يك نوع خاك مي باشند ، بطوري كه به ازاي يك عدد ثابت N مقادير Vs بااستفاده از روابط گوناگون تا دوبرابر هم تفاوت دارند .
3- معادله رياضي عمومي حاكم بر روابط فوق بصورت y=axb مي باشد كه به نظر مي رسد بيشترين تطابق را براي بيان همبستگي بين Vs و N بيان مي دارد .
فصل 4
تجزيه و تحليل نتايج
4-1-مقدمه
در اين تحقيق براي پهنه‌بندي زمين شناسي مهندسي و ژئوتکنيکي منطقه شرق شهرک باغميشه تبريز، ابتدا نقشه محل مورد نظر با استفاده از نرم‌افزار اتوکد شبکه بندي گرديد و سپس اطلاعات حاصل از گمانه هاي جمع آوري شده در شبکه بندي مورد نظر پياده گرديد. سپس، نتايج بدست آمده حاصل از مطالعات ژئوتكنيكي صحرايي با روابط تجربي مقايسه گرديد. در انتها، نوع زمين منطقه با استفاده از سرعت موج برشي نيز براساس آئين نامه 2800 زلزله ايران تعيين گرديده و مخاطرات زمين شناسي از قبيل زمين لغزش، روانگرايي، رمبندگي و تورم در منطقه مورد بررسي قرارگرفته است كه در ادامه به شرح آنها پرداخته خواهد شد.
4-2- روش مطالعه
مطالعات زمين شناسي مهندسي ژئو تکنيکي شامل مطالعات دفتري، بازديد صحرايي، نمونه برداري،انجام آزمايشهاي صحرايي و آزمايشگاهي و تجزيه و تفسير داده‌ها و نتايج است. مطالعات دفتري شامل جمع آوري و بررسي کليه اطلاعات نظير، اطلاعات کامل جغرافيايي، نقشه‌هاي زمين شناسي مهندسي، عکس‌هاي هوايي و ماهواره‌اي و گزارشات و ….. که هر يک از منابع ذکر شده از سازمان‌هاي مربوطه تهيه گرديده است همچنين در مطالعات دفتري از انواع لاگ‌هاي زمين شناسي که توسط سازمان آب منطقه‌اي کشور تهيه شده است، استفاده شده است. دفترچه‌هاي مطالعاتژئو تکنيکي بناهاي 8 طبقه به بالا که توسط آزمايشگاه‌هاي خاک

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید