سازمان در سال‌های اخیر با حمایت از سفرهایی به خارج، روزنامه‌نگاران را برای اکتشاف مطالبی که روزنامه‌نگاران مستقر در آمریکا معمولا از دست می‌دهند، به آمریکای مرکزی و جنوبی می‌برد( وصالی و همکاران، 62:1386).
2-5-1-2 انگلستان
انجمن علمی‌نویسان بریتانیا36 به منظور کمک به نویسندگان علم و فناوری و ارتقای استانداردهای ژورنالیسم علمی در انگلستان اعضای این مجمع شامل روزنامه‌نگاران، تولیدکنندگان، وقایع‌نگاران و دیگر فعالان حوزه ارتباطات علم هستند.
بر اساس توجیهات دانشمندان برجسته، سیاست‌گذاران، مناقشات و رخدادهای اجتماعی این انجمن بین نویسندگان علمی و بازار و موضوعات مورد بحث، پیوندهایی ایجاد کرده است.
انجمن علمی نویسان بریتانیا همچنین، در برابر مطالبات روزنامه‌نگاران اقدام به انتشار خبرنامه ، گزارش علم و جذب حامی برای جایزه‌های سالانه می‌کند. این جوایز که از سال 1996 تا کنون اعطا شده‌اند شامل:
بهترین موضوع علمی در روزنامه‌های محلی و ملی
بهترین موضوع علمی در مجلات تخصصی دوره‌ای
بهترین گزارش علمی
بهترین موضوع زیست‌محیطی درباره بهداشت و سلامت
بهترین برنامه علمی رادیویی
بهترین برنامه علمی تلویزیونی
بهترین روزنامه‌نگاری علمی در وب
بهترین موضوع غیر علمی
می‌باشند که جایزه هر کدام 2000 پوند است.
انجمن سلطنتی بریتانیا نیز در سال 1660 به صورت یک نهاد آکادمیک برای علم، فعالیت خود را آغاز کرده است و به این ترتیب قدیمی‌ترین نهاد ملی در جهان می‌باشد. انجمن سلطنتی نیز راهنمایی برای روزنامه‌نگاری توصیه کرده است که شامل دقت، عدم قطعیت، مشورت، درستی، تعادل، اعتبار و مسئولیت برای کار روزنامه‌نگاری می‌باشد. (وصالی و همکاران، 112:1386)
3-5-1-2 روسیه
قدیمی‌ترین مجله دانش عمومی که در روسیه منتشر شده است مجله “علم و زندگی” است. اولین شماره آن در سال 1890 منتشر شده است و پس از چند سال متوقف شده و مجددا در سال 1934 انتشار خود را از سر گرفته است. این مجله ماهانه چاپ می‌شود و جز شناخته‌شده ترین و محبوب‌ترین مجلات ماهانه دانش عمومی روسیه به حساب می‌آید. به جای ترجمه مطالب سایر مجلات، توجه اصلی مجله بر مقالات دست اولی است که توسط محققین و متخصصین نوشته می‌شود و اطلاعات جامعی را درباره حوزه تخصصی‌شان به شیوه‌ای جذاب ارائه می‌کند. دانشمندان، مخترعین و متخصصین شناخته شده روسی ایده‌ها، نظرات و عقایدشان را در یادداشت‌ها و گزارش‌هایی به خواننده‌ها منتقل می‌کنند. “علم و زندگی” به طور متناوب گزارش‌هایی را از مراکز تحقیقاتی پیش‌رو، سفرهای اکتشافی، نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های برجسته چاپ می‌کند. هم‌چنین مقالاتی درباره آخرین پیشرفت‌ها در علم، فناوری، نوآوری، پزشکی، اقتصاد و نیز موضوعاتی مرتبط با زبان، هنر، فرهنگ و آموزش از مطالبی است که در این مجله منتشر می‌شود.
همچنین خبرگزاری علمی روسیه اینفورناوکا37 یک آژانس خبری علمی است که در سپتامبر 1999 شروع به کار کرده است. هدف این خبرگزاری اطلاع‌رسانی به روزنامه‌نگاران، درباره رویدادهای مرتبط با علم و دانش، و پیشرفت‌های تحقیقاتی در روسیه است.
اطلاعاتی که توسط این خبرگزاری ارائه می‌شود توسط بسیاری از رزونامه‌های ملی، مجلات و شرکت‌های رادیویی و تلویزیونی ملی روسیه استفاده و منتشر می‌شود. گزارشگران این خبرگزاری که دارای تحصیلات عالیه هستند و تجربه فعالیت علمی دارند، درباره آخرین یافته‌های تحقیقاتی در دانش، پزشکی، فناوری و سلامت و علوم اجتماعی گزارش و مقاله می‌نویسند.
علاوه بر این مجلات، مجلات دانش عمومی دیگری هم به زبان روسی منتشر می‌شوند که مهم‌ترین آنها عبارتند از : مجله “دانش شیمی”، مجله “دانش کاربردی”، مجله “دانش قدرت است” ، مجله “ویووس ووکو” و غیره (وصالی و همکاران، 1386: 134-135)
4-5-1-2 ژاپن
انجمن روزنامه‌نگاران علم و فناوری ژاپن 38در سال 1994 به صورت سازمانی غیرانتفاعی و غیردولتی توسط گروهی از روزنامه‌نگاران ژاپنی تشکیل شده است. در سال 1992 یونسکو کنفرانسی را در توکیو در مورد روزنامه‌نگاری علم برگزار نموده بود که طی آن ایده تشکیل چنین انجمنی توسط جمعی از روزنامه‌نگارن ژاپنی شکل گرفت.
این انجمن 150 عضو فعال در روزنامه، تلویزیون و گزارشگران، ویرایشگران، نویسندگان علمی مجلات و کارمندان موزه ها و حتی دانشمندان در بر دارد.
جلسه عمومی این انجمن با حضور دانشمندان، مهندسان، صنعتگران و سیاست مداران یکبار در سال برگزار می‌شود. همچنین این انجمن برای افراد غیر عضو نیز نشست‌های گوناگون برگزار می‌کند و از سال 2002 دوره‌های شش ماهه روزنامه‌نگاری علمی به منظور بالا بردن سطح استاندارد نسل بعدی روزنامه‌نگاران علمی را بنیان نهاده است(وصالی و همکاران، 179:1386).
5-5-1-2 چین
روزنامه‌های علمی در چین سابقه‌ای 50 ساله دارند. در دهه‌های 1980 و 1990 افزایش چشمگیری در تیراژ روزنامه‌های علمی چین، در آن زمان برخی از روزنامه‌های علمی محلی تیراژی بیش از 2 میلیون نسخه داشتند. کائیکچون در کنفرانس جهانی علم در سال 1999 در مقاله‌ای اعلام کرد که در چین حدود 2 هزار نشریه علم عمومی هر ساله منتشر می‌شود. به گفته پترلی تا سال 2004، شمار روزنامه‌ها و ژورنال‌های ترویج علم چین حدود 250 عنوان با تیراژ جهانی 53 میلیون نسخه بوده است(حسن زاده، 76:1391).
جامعه چینی روزنامه‌نگاری علم و فناوری39 یک انجمن ملی غیردولتی
چینی است که اعضای آن را گزارشگران، سردبیران، ارتباط‌گران، کارمندان دولتی و افرادی که در فعالیتهای ارتباط علمی شرکت دارند، تشکیل می‌دهند. این جامعه در فوریه سال 1988 تاسیس شد و اکنون 40 گروه شامل 16 جامعه منطقه‌ای و هزاران نفر عضو دارد. اصولی که این جامعه برای خود تعریف کرده است شامل موارد زیر است:
گردهم آوردن روزنامه‌نگاران وسردبیران حوزه علم در سراسر چین برای تجدید حیات ملت از طریق آموزش و علم
تقویت تبادل‌های دانشگاهی و بحث درباره اصول ارتباطات علمی
بهبود توان اعضا برای تغذیه ارتباطات علمی، آموزش پرسنل و تقویت پیشرفت اجتماعی.
کنفرانس ملی اصلی‌ترین تصمیم‌گیرنده این انجمن است، کمیته اجرایی آن که امور روزانه انجمن را مدیریت می‌کند، شش کمیته تخصصی (کمیته‌های ارتباطات علم و فناوری، پخش رادیو و تلویزیونی علم و فناوری، رسانه اینترنت، روزنامه‌های عصر تلویزیون علم و فناوری و اخبار علم و فناوری دفاعی)، 6 شاخه عملیاتی (کمیته‌های سازمانی، دانشگاهی، آموزشی، امور‌خارجی، همگانی‌سازی علم و فناوری، علم و فناوری کهنسالان) و یک دفتر دارد.
فعالیت‌های اصلی جامعه چینی روزنامه‌نگاری علم و فناوری در وب سایت این جامعه به شرح زیر تعریف شده است:
برگزاری برنامه‌های آموزشی و سمینارهای دانشگاهی
حمایت از کنفرانس‌های سالیانه و دوره‌ای و نشست‌های بین‌المللی درباره تبادل‌های دانشگاهی.
سازمان‌دهی رقابت در میان اخبار علمی
حمایت از روزنامه‌نگاران علمی و سازمان‌های خبری سراسر چین
انتشار محتوای علمی
مبارزه با موهوم‌پرستی در چین و آشکار کردن شبه‌علم
دفاع از حقوق مردم در زمینه علم و فناوری
این جامعه با اجازه کمیته علم و فناوری انجمن علم و فناوری، اولین جایزه روزنامه‌نگاری علم و فناوری، همچنین ششمین جایزه بهترین خبر انجمن علم و فناوری را تعیین کرده است. همچنین با همکاری سفارت انگلیس در چین جایزه گزارش علمی را در سال 2005 ایجاد کرد که به روزنامه‌نگاران برتر در حوزه علم اعطا می‌شود. (حسن زاده، 1391: 75-74)
6-5-1-2 جهان عرب
انجمن روزنامه‌نگاران علم عرب در سال 2006 تشکیل شده است. در جهام عرب کشور به کشور، شرایط رسانه‌ای و روزنامه‌نگاری علم فرق می‌کند. با این حال می توان از مصر به عنوان پیشروترین کشورها در این حوزه نام برد. به طور مثال در سال 2009 و پیش از انقلاب در مصر، 20 روزنامه‌نگار علم تمام وقت، فقط برای روزنامه الاهرام کار می کردند، این درحالی است که در همان زمان این تعداد در واشنگتن پست، 8 نفر بود و شبکه تلوزیونی الجزیره قطر حتی یک روزنامه‌نگار علم نداشت. همین‌طور می توان به همکاری 40 روزنامه‌نگار علم تمام وقت، در شبکه پژوهشی علم المنار اشاره کرد. در جهان عرب دست کم تا پیش از رخدادهای سیاسی سال های 2011 و 2012 میلادی، برخلاف کشورهای توسعه یافته، روزنامه‌نگاری علم در حال بسط پیدا کردن بود. با تمام اینها مصر و باقی کشورهای جهان عرب هم مانند تمام کشورهای در حال توسعه با مشکلات عدیده‌ای روبرو است که از آن جمله می‌توان به عدم دسترسی آسان به منابع اطلاعاتی پژوهشی دانشگاهی داخلی، پوشش یکجانبه و بدون بررسی و نقد مسئولان و همچنین کمبود منابع عربی و ضعف روزنامه‌نگاران علم در زبان انگلیسی اشاره کرد( ترابی، 24:1392).
6-1-2 گردهمایی های بین المللی روزنامه‌نگاران علم
در طول سال‌های بعد از 1990 دست کم یک گردهمایی بین المللی مربوط به روزنامه‌نگاری علم تشکیل شده است. این گردهمایی به همت یونسکو و با عنوان «اولین کنفرانس جهانی روزنامه‌نگاران علمی‌نویس» از تاریخ 10 لغایت 14 نوامبر 1992 در توکیو تشکیل شد و طی آن 130 روزنامه‌نگار علمی‌نویس از 40 کشور جهان حضور پیدا کردند. در این کنفرانس روزنامه‌نگاران متخصص در زمینه‌های گوناگون علمی‌نویسی مسائل خود را بیان کردند و از جمله در مورد چگونگی بیان ساده موضوعات علمی در کشورهای روبه‌رشد و کمتر‌توسعه‌یافته، به زبان محلی برای عامه مردم به بحث پرداختند.
در پایان این گردهمایی بیانه‌ای موسوم به «بیانیه توکیو» صادر شد که بخش هایی از آن از این قرار است:
« از آنجایی که علم و تکنولوژی می‌تواند کمک قابل ملاحظه‌ای به حل مسائل گوناگون پیش روی بشر نماید، ما اعلام می‌داریم که آزادی تحقیق، آزادی دسترسی به اطلاعات ضروری است.
با توجه به آنکه آگاهی عمومی از علم و تکنولوژی حایز اهمیت خاصی برای جوامع روبه‌رشد است، ما تصریح می‌کنیم که روزنامه‌نگاری علم می‌تواند وسیله‌ای برای پیشرفت زندگی باشد.
علاوه بر این، با توجه به آنکه علم و تکنولوژی می‌تواند شمشیری دو لبه باشد، روزنامه‌نگاران علم، با نتایج اجتماعی محیطی بالقوه پیشرفت‌های تکنولوژی را مد نظر قرار می‌دهند.» (محمد جعفری، 155:1374)
7-1-2 جایزه کالینگای یونسکو
جایزه کالینگا40 از جمله جوایزی است که به روزنامه‌نگاران علم اعطا می‌شود . این جایزه که در رشته همگانی کردن علوم و فنون از سوی «سازمان علمی فرهنگی تربیتی ملل متحد، یونسکو» اعطا می‌شود، پیشینه‌ای دور دارد که به سال 1951 باز می‌گردد.
هدف از این جایزه، اعطای پاداش به روزنامه‌نگار، نویسنده ، ویرایشگر، استاد، مدیر برنامه رادیو، تلویزیون یا تهیه‌کننده فیلمی است که تلاش‌های او به تفسیر علوم، تحقیقات و فناوری برای مردم کمک می‌کند. این تلاش‌ها همچنین باید در راستای بهبود رفاه عمومی، غنی‌سازی میراث فرهنگی ملت‌ها، و
یا ارائه راه حلی برای حل مشکلات بشریت در سطح ملی، منقطقه‌ای یا جهانی و نیز منطبق با سیاست‌های یونسکو در زمینه آگاهی‌دهی عمومی از علم باشد.
هرکشور عضو یونسکو می‌تواند بر اساس توصیه انجمن ملی توسعه علم و یا دیگر انجمن‌های علمی، انجمن ملی نویسندگان و یا روزنامه‌نگاران علمی یک نفر واجد شرایط را به یونسکو معرفی کند. تا به حال این جایزه به 65 نفر از 24 کشور جهان اعطا شده است که 6 نفر آنها جایزه نوبل نیز دریافت کرده‌اند. (یونسکو، 2014)
لازم به ذکر است که «انجمن ترویج علم ایران» نیز، جوایزی را به صورت سالانه به مروجان علم و از جمله روزنامه‌نگاران موفق علم اعطا می کند. تا زمان نگارش این پایان نامه، در پانزده دوره جایزه ترویج علم توسط این انجمن اهدا شده است.

8-1-2 فدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران علم
فدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران علم41 ، سازمان غیرانتفاعی و غیردولتی است که نمایندگی روزنامه‌نگاران علم در سطح جهان را به عهده دارد. فدراسیون، مشوق پوشش خبری انتقادی درباره مسایل مربوط به علم و فناوری، محیط زیست، بهداشت و پزشکی ، کشاورزی و زمینه‌های مرتبط است.
فدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران علم، در

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید