دانلود پایان نامه

شد. پارچه مشهور دیگر «البدنه» بود که برای لباس خلفا بافته میشد و بوقلمون پارچه ای بود که رنگ آن تغییر میکرد و برای روپوش زین و روپوش تخت شاهی به کار میرفت(دیماند،1336: 233).
در قرون اولیه اسلامی تعلیمات مخصوصی برای لباس پوشیدن مسیحیان دیده میشود که از مسلمین شناخته شوند(متز،1343 : 76). همچنین هنگام روبرو شدن با مسلمانان میبایست شرایط خاصی را رعایت نمایند. ابویوسف از بعضی مقررات مربوط به لباس سواری و وضع قیافه های غیر مسلمانان یاد میکند. ذمیان میبایست گرد کمربند خویش زنّار پهن میبستند و نیز قلنسوه آنان پینه دوزی باشد و قاش زین سواری آنان باید از چوب و به بزرگی انار باشد و در ساخت آن از فلزات گرانبها استفاده نشود. بند کفش آنان نباید گره میخورد و نباید از مسلمان تقلید میکردند. زنان هم از پوشیدن صندلی چرمی به هنگام سواری منع شده بودند(ابویوسف، 1302: 127).
در کنار این سختگیریهای افراطی امویان گاهی نادانسته به تقلید از مسیحیان میپرداختند. به عنوان نمونه طراز نشان خاصی بود که به قصد امتیاز بر بالای نامهها یا بر لباس خادمان نقش میکردند. امویان مدتها از طرازهای رومی که نقش پدر پسر و روح القدس بر آن بود و در مصر تهیه میشد، استفاده میکردند. عبدالملک تنها پس از اطلاع از «معنای نقش» طراز خواست به جای آن از کلمه لااله الاالله استفاده شود(ابراهیم حسن،1356: 106).

4-13-4- دیرها
در سرزمین بزرگ، سرسبز و آبادان شام تعداد فراوانی دیر و کنیسه وجود داشت. ابن عساکر از وجود پانزده کنیسه در عهد عمربن عبدالعزیز در دمشق گزارش میدهد(ابن عساکر، 1415: 2/ 353). سقف برخی از آنها با کاشی و یا طلا زینت یافته بود. تعدادی از مسلمانان بنا به دلایل مختلف مدتی ساکن دیر میشدند. وقتی مسلمین به صوامع مسیحیان میرفتند نه به خاطر مسایل مذهبی بود، بلکه برای نوشیدن شراب بوده است و شاعران نیز درباره اماکنی قلم فرسایی کردهاند که برای خوشگذرانی سری بدان جا میزدند(گیپ،1361: 64).
از میان خلفای اموی یزید بن معاویه بیشتر اوقات خود را در دیرها، البته برای خوشگذرانی می گذرانید. این مراکز عبادت در جهان اسلام مرکز لهو، لعب و شراب خواری بود. معاویه جهت مطرح کردن یزید سپاهی را برای جنگ با روم تدارک دید و فرماندهی آن را بر عهده یزید گذاشت.
یزید در دیر مٌراّن با همسرش ام کلثوم مشغول خوشگذرانی بود و همراه سپاه نرفت. وقتی به او خبر دادند که سپاه مسلمانان در «غذقوذونه»، نام قسمتی از سرحد شام، دچار بیماری تب و آبله شده و تلفات زیادی دادهاند سرود: «وقتی از نوشانوش بادهها و در دیر مرّان، در حالی که با ام کلثوم سرشار و سرمست افتادهایم، از آن چه به لشکر از تب و بیماری در غذقذونه نصیب شده است چه نگرانی و دغدغهای دارم»(ابوالفرج اصفهانی، 1422: 424).
دیرهای مسیحی در سرزمینهای اسلامی از جمله شام مرکز دو امر متضاد بود. از یک طرف، محل زهد و تقوا و ترک دنیا که زاهدان مسلمان برای تلقی پند و موعظه بدان جا رفته از راهبان استماع میکردند. از سوی دیگر چون بر بادهگساری و فروش می به اهل ذمه منعی وجود نداشت، بزرگان، شعرا و ادبا برای «نوشیدن و نواختن» به طرف دیرها هجوم میآوردند و اشعار و قصاید لطیف و نغز میسرودند. سبب دیگر توجه ادبا و شعرا به دیرها این بود که غالباً دیرها در جاهای خرم میان باغها و چمنها یا در فراز کوهها و در کنار چشمهها و رود ساخته شده که در بیشتر اوقات گلها و لالههای گوناگون، آنها را زینت میبخشید. برخی از نویسندگان ره یابی سخنان راهبان و آیات انجیل را در ادبیات اسلامی نتیجهی این آمد و رفتها میدانند(امین، 1315: 370).
در بعضی از دیرها جشن های سالیانه هم گرفته میشد. در «دیر کلب» سالیانه یک جشن مهم گرفته میشد. زن و مرد مسیحی و مسلمان به آنجا میرفتند. بدین مناسبت مطربان، موسیقی نوازان، آواز خوانان، هزل گویان و بازیگران خود را میان آن گروه جا داده، مردم را سرگرم مینمودند و مقدار زیادی شراب به مصرف میرسید (ثواقب، 1379: 69). آواز و موسیقی مسلمین در شام، مانند دیگر موارد، تحت تاثیر الحان رومیها قرار گرفته بود(امین، 1315: 306).
مکه و به خصوص مدینه گروه گروه هنرمندان لایق در زمینهی موسیقی و آواز از میان کنیزان و غلامان ایرانی و رومی تربیت کرده و به دمشق نیز میفرستاد(حتّی، بی تا: 350).
در رابطه با نفوذ دیر نشینان مسیحی بر حاکمان اموی میتوان به مواردی اشاره کرد که بر اساس آن حجاج بن یوسف، یزید بن مهلب را از حکومت خراسان برکنار کرد؛ زیرا هنگامی که به مهمانی نزد عبدالملک در شام میرفت، بین راه با پارسایی ترسا «که او را از آینده دانشی بود» صحبت مینمود. پارسا به حجاج گفت: مردمی به نام یزید جانشین وی خواهد شد و « او را در دل چنین افتاد که او یزید بن مهلب است» (ابن اثیر، 1382: 6/ 2727).
برخی از خلفای اموی در دیر میزیستند مانند مروان بن محمد که در دیر ایوب زندگی میکرد (ابن اثیر، 1382: 7/3189)


دیدگاهتان را بنویسید